Ruzie goedmaken: zo vinden jullie weer naar elkaar toe

Willen jullie ruzie goedmaken, begin dan bij het moment erna. Wacht tot jullie allebei weer rustig ademen, zeg een zin die echt is en praat pas daarna over wat er is gebeurd. Wie wanneer gelijk had, lost zich daarbij vaak vanzelf op of wordt onbelangrijk.

Deze tekst gaat over het daarna. Hoe je ruzie voorkomt of beter voert, staat in onze gids ruzie in een relatie. Hier gaat het om de vraag die je stelt als de deur dichtgeslagen is of de stilte aan de keukentafel zit: hoe komen we weer bij elkaar?

Eerst tot bedaren komen

Midden in de ruzie valt er bijna niets goed te maken. Het lichaam staat onder stroom, de zinnen worden korter en harder, en elk antwoord klinkt als een aanval. Dat is normaal en heeft niets met karakter te maken.

Een pauze helpt als hij duidelijk is afgesproken. Het verschil tussen pauze en weglopen zit in één zin: "Ik heb twintig minuten nodig, daarna praten we verder." Wie zomaar weggaat, laat de ander alleen met de vraag of het voorbij is. Wie een tijd noemt, geeft zekerheid.

Wat in de pauze helpt, is voor ieder anders:

een rondje om het blok, zonder telefoon
water drinken, het raam opendoen, van kamer wisselen
opschrijven wat je eigenlijk wilde zeggen
bewust langzamer ademen

Wat niet helpt: de zinnen oefenen waarmee je bij terugkomst wint. Wie in de pauze munitie verzamelt, komt met munitie terug.

Wie zet de eerste stap?

Vaak wacht ieder tot de ander begint. De eerste stap is echter geen nederlaag. Hij laat alleen zien dat de relatie jullie belangrijker is dan het punt op het scorebord.

De eerste stap kan piepklein zijn. Een glas water neerzetten. Vragen of de ander al gegeten heeft. Een kort bericht: "Ik denk nog aan daarnet. Zullen we praten als jij er klaar voor bent?" Dat is geen excuus en hoeft er ook geen te zijn. Het is een open raam.

Merk je dat steeds dezelfde persoon de eerste stap moet zetten, bespreek dat dan later. Dat hoort bij de dingen die je op een rustig moment kunt zeggen, niet midden in de ergernis.

Een excuus dat aankomt

Veel excuses stranden op een klein woordje. "Het spijt me dat je het zo ervaren hebt" klinkt alsof de fout in de waarneming van de ander ligt. Beter werkt wat naar verantwoordelijkheid klinkt:

Zeg wat je hebt gedaan: "Ik heb je onderbroken en kleingemaakt waar je vrienden bij waren."
Zeg wat dat waarschijnlijk bij de ander heeft losgemaakt: "Dat heeft je vast beschaamd."
Zeg wat je anders wilt doen, als je dat echt van plan bent.

Geen "maar" erachteraan. Komt achter het excuus een "maar jij deed ook", dan hoort de ander alleen nog het tweede. Je eigen redenen mogen later aan de beurt komen, in een aparte zin en niet als aanhangsel.

En blijf eerlijk: als iets je niet spijt, zeg het dan niet. Misschien spijt het je dat de avond verpest is, of dat de ander verdrietig was. Dat is waar, en dat mag je zeggen.

Mensen nemen excuses heel verschillend aan. De een heeft woorden nodig, de ander een gebaar, weer een ander eerst een avond afstand. Het loont om dat één keer uit te zoeken, het liefst op een moment zonder ruzie. Een vraag die daar goed bij past: "Hoe bied je het liefst excuses aan, en hoe neem je excuses het liefst aan?"

Het gesprek erna

Is de sfeer zachter, dan loont een tweede, rustig gesprek. Het heeft een ander doel dan de ruzie. Jullie willen begrijpen wat er is gebeurd en hoeven daarvoor geen winnaar aan te wijzen.

Een paar regels die het gesprek dragen:

Ieder vertelt zijn of haar kant, de ander luistert zonder te onderbreken. Daarna vat je kort samen wat je hebt gehoord voordat je antwoordt.
Praat vanuit jezelf: "Ik was gekwetst toen ..." in plaats van "Jij bent altijd zo ...".
Zoek de eigenlijke aanleiding. De ruzie over de vaatwasser ging misschien over waardering of over een dag waarop iemand uitgeput was.
Houd het bij één onderwerp. Wie oude ruzies erbij haalt, maakt van een gesprek een verhoor.
Eindig met iets concreets dat klein genoeg is om vol te houden.

Vraag jezelf ook af waar je zelf aan de escalatie hebt bijgedragen. Dat gaat makkelijker als de ander het eerst doet. Daarom loont het om met je eigen deel te beginnen.

Waaraan je merkt dat het echt voorbij is

Sommige stellen praten een ruzie dood en voelen zich daarna toch niet verzoend. Anderen zeggen nooit een woord en zijn toch snel weer dichtbij. Allebei komt voor.

Handig is om je eigen maatstaf te kennen. Waaraan merk jij dat een ruzie tussen ons echt voorbij is, ook als niemand "sorry" zegt? Bij sommigen is dat een gezamenlijke lach, bij anderen een knuffel, bij weer anderen de eerste normale maaltijd. Als jullie dat van elkaar weten, hoeven jullie niet meer te raden of de vrede al geldt.

Goedmaken zonder groot theater

Bloemen en cadeaus zijn mooi, maar vervangen geen gesprek. Kleine, passende gebaren werken meestal beter dan grote:

de koffie zetten zoals de ander hem lekker vindt
de taak overnemen waarover jullie ruzie hadden
luisteren zonder naar je telefoon te kijken
een wandeling voorstellen, zonder programma
de ander vragen wat hem of haar nu goed zou doen

Het belangrijkste is dat het gebaar bij de ander past en niet bij wat je zelf graag zou krijgen.

Als het zich steeds herhaalt

Twee mensen maken ruzie, dat hoort erbij. Lastiger wordt het als steeds dezelfde ruzie terugkomt, als een van jullie regelmatig dichtklapt of als beledigingen en minachting een gewoonte worden. Dan is de ruzie meestal slechts het symptoom van iets diepers: een behoefte die nooit gehoord wordt, of een angst waarover jullie niet praten.

Hier kan relatietherapie helpen. Dat betekent niet dat het slecht met jullie gaat. Een trainer helpt een team ook niet pas in de degradatiestrijd. Meer over de grotere vragen vind je in relatie redden.

Als iemand in een ruzie bang moet zijn, geslagen, bedreigd of geïntimideerd wordt, is dat geen zaak voor een gids. Dan telt veiligheid. Bij acuut gevaar bel je 112. In Nederland kun je dag en nacht en gratis terecht bij Veilig Thuis, 0800 2000. In Vlaanderen is er de Hulplijn 1712.

Voorkomen, zodat er minder goed te maken is

Zonder ruzie wordt geen relatie, en dat hoeft ook niet. Maar er zijn dingen die de bodem zachter maken waarop jullie ruziën:

Praat over kleinigheden voordat ze groot worden. Een geïrriteerde zin op dinsdag is makkelijker dan een uitbarsting op zaterdag.
Houd na een woordenwisseling een vaste gewoonte klaar, zoals samen een thee of een wandeling.
Weet van elkaar hoe de ander in elkaar zit: wie heeft afstand nodig, wie nabijheid? Wie wordt luid, wie stil?
Zeg vaker wat goed gaat. Wie alleen praat als er iets misgaat, verbindt gesprekken met ergernis.

Meer over praten in het dagelijks leven staat in communicatie in een relatie.

Waar Wij2 past

Een deel van wat na een ruzie ontbreekt, is een lichte start voor het gesprek. Wij2 stelt jullie elke dag een vraag die jullie allebei apart beantwoorden. Het antwoord van de ander zie je pas als je zelf hebt geantwoord. Dat haalt de druk uit het gesprek, omdat niemand hoeft te reageren voordat hij of zij iets heeft gezegd. Vragen als "Wat doe ik tijdens een ruzie dat je eigenlijk helpt, ook al voelt het op dat moment niet zo?" brengen dingen naar boven die je in de ergernis nooit zou zeggen.

Willen jullie het uitproberen: op de startpagina kunnen jullie Wij2 drie dagen gratis testen, zonder betaalgegevens.