Saaie relatie? Wat helpt als de sleur de boventoon voert

Een saaie relatie betekent zelden dat de liefde weg is. Meestal is het dagelijks leven ingespeeld en heeft niemand nog een reden om de ander iets nieuws te vragen. Dat is met kleine dingen te veranderen, en sneller dan je denkt.

Een saaie relatie: routine is niet hetzelfde als saaiheid

Eerst een onderscheid dat veel druk wegneemt. Routine is dat je weet wie 's ochtends als eerste de badkamer gebruikt, wie het afval buiten zet en wat er op vrijdag wordt gegeten. Dat is gemakkelijk, en dat mag. Een ingespeeld stel bespaart energie.

Saai wordt het als de routine al het andere verdringt. Als je merkt:

Jullie gesprekken gaan bijna alleen over organisatie.
Je weet van tevoren wat de ander op jouw vraag gaat antwoorden.
De avond ziet er elke dag hetzelfde uit en niemand heeft zin om daar iets aan te veranderen.
Jullie zitten naast elkaar, ieder achter een eigen scherm.

Dan is niet de relatie het probleem, maar de ontbrekende ruimte voor verrassingen. En die kunnen jullie maken.

Of het gevoel tijdelijk is of dieper zit, kunnen alleen jullie beoordelen. Een goede test: als je denkt aan een gezamenlijke avond waarop iets onverwachts gebeurt, kijk je daar dan naar uit of schud je innerlijk je hoofd? Verheugen is een goed teken. Ontbreekt het helemaal, dan loont een open gesprek, en na de eerste stappen hieronder ook een blik op relatie redden.

Eerst benoemen, dan veranderen

Saaiheid voelen zelden allebei even sterk. Vaak merkt een van jullie het eerder en zwijgt, om de ander niet te kwetsen. Beter is een zin zonder verwijt:

"Ik heb het gevoel dat we goed functioneren, maar ik mis het dat we elkaar verrassen."

Dat is geen kritiek op de ander. Het is een wens. Wie zo begint, krijgt meestal een "Ja, ik heb dat ook" terug, en dat alleen al ontspant.

Kleine nieuwe dingen in plaats van grote plannen

Het klassieke plan dat niet werkt: een enorm actieplan met weekendje weg, nieuwe hobby en dansles. Na drie weken is alles weer verdampt. Beter zijn kleine verschuivingen die makkelijk te herhalen zijn.

Loop één keer per week een route die jullie nog nooit hebben gelopen. Een ander park, een andere wijk.
Kook een gerecht dat geen van jullie ooit heeft gemaakt, en laat het gerust mislukken.
Wissel van rol: wie anders plant, laat zich een keer verrassen.
Ga op een avond ergens anders zitten dan anders. Op het balkon, op de grond, in het café om de hoek.
Zet een uur lang alle schermen uit en leg de telefoons in een la.
Stuur de ander midden op de dag een zin die niets met het dagelijks leven te maken heeft.

Zulke dingen lijken klein, maar ze doorbreken het gevoel van de automatische piloot. Meer ideeën vinden jullie bij de date ideeën en, als het weer niet meewerkt, bij date ideeën thuis.

Hier zijn zelfs experimenten over gedaan. De psycholoog Arthur Aron en zijn team verdeelden in 2000 stellen willekeurig over twee groepen (studie). De ene groep moest zeven minuten lang, met klittenband aan elkaar vastgebonden, op handen en knieën over een mat en een hindernis kruipen en daarbij een kussen vervoeren, met een tijdslimiet. De andere groep rolde zeven minuten lang een bal heen en weer. Daarna beoordeelden de stellen met de nieuwe, licht inspannende opdracht hun relatie beter, in een studie met 63 echtparen ook beter dan stellen zonder enige opdracht. Er is direct daarna gemeten, over weken zegt het experiment niets. Maar het laat zien dat er geen weekendtrip voor nodig is. Zeven minuten iets nieuws samen was in het lab genoeg.

Nieuwsgierigheid naar elkaar wekken

Saaiheid ontstaat vaak uit de aanname dat je de ander al helemaal kent. Terwijl ieder van jullie in een hoofd leeft waar de ander maar deels in kan kijken. Wat je gisteren dacht, weet de ander niet zolang niemand het vraagt.

Een simpele weg: stel vragen waarop niemand het antwoord al kent. Niet "Hoe was je dag?", maar iets wat je even laat nadenken.

Wat was het vreemdste wat je deze week hebt gedacht?
Welke hobby zou je uitproberen als niemand het zou merken?
Waar geef je graag geld aan uit, zonder dat het voelt als geld uitgeven?
Wat herinner je je uit je jeugd dat je nog nooit aan iemand hebt verteld?
Wat zou je doen met een vrije dag waarop niemand iets van je wil?
Welke eigenschap van mij bewonder je stiekem?

Daarbij passen vragen aan je partner en diepgaande vragen als jullie zin hebben in meer diepgang, of grappige vragen voor koppels als het eerst licht moet blijven.

Een tip voor de aanpak: antwoord eerst ieder voor jezelf, in alle rust, en wissel dan pas uit. Zo beïnvloeden jullie elkaar niet en worden de antwoorden eerlijker.

Als het dagelijks leven geen ruimte laat

Veel stellen hebben niet te weinig liefde, maar te weinig vrije minuten. Kinderen, werk, huishouden: aan het eind van de dag blijft vermoeidheid over. Dan helpt het om de drempel zo laag te leggen dat je haar ook op een slechte dag haalt.

Tien minuten is beter dan een geplande avond die toch niet doorgaat. Ga na het eten tien minuten zitten en praat over iets wat niet op de takenlijst staat. De bank is genoeg.

Wie een zetje van buiten wil: Wij2 stelt jullie elke dag een nieuwe vraag die jullie allebei apart beantwoorden. Je ziet het antwoord van de ander pas als je zelf hebt geantwoord, en daarna kunnen jullie erover kletsen. Bovendien krijgt ieder bij elke vraag een eigen kleine bonusvraag, zodat jullie altijd iets te vertellen hebben wat de ander nog niet kent. Dat neemt de vraag weg waarmee jullie vandaag moeten beginnen.

Een week om uit te proberen

Weten jullie niet waar te beginnen, neem dan dit plan. Het kost nauwelijks tijd en laat snel zien wat bij jullie werkt.

Maandag: stel elkaar een vraag die jullie nog nooit hebben gesteld en luister tot het einde.
Woensdag: eet zonder scherm, al is het maar twintig minuten.
Vrijdag: een van jullie plant een verrassing die hooguit een uur duurt en bijna niets kost.
Zondag: praat kort over wat daarvan goed was en wat jullie willen houden.

Het belangrijkste is de laatste stap. Zonder die stap blijft het een experiment, mét die stap wordt het een gewoonte die bij jullie past. En als niets ervan iets in beweging brengt, is ook dat een antwoord: dan ligt de oorzaak misschien elders, en is een eerlijk gesprek de volgende stap.

Als de een zich verveelt en de ander niet

Dat komt vaker voor dan je denkt. De een voelt zich beklemd door de gewoonte, de ander vindt haar weldadig. Dan helpt het om allebei serieus te nemen. Wie zekerheid fijn vindt, houdt die. Wie afwisseling nodig heeft, mag erom vragen zonder dat het als aanval geldt.

Een mogelijkheid: verdeel het. Een vaste constante per week (de gezamenlijke zondagse brunch) en een bewust wisselend deel (elke week bepaalt iemand anders wat jullie 's avonds doen).

En als het vooral om ruzie gaat, omdat de vonk ontbreekt, helpt een blik op ruzie in een relatie.

Wat saaiheid ook kan zijn

Soms is "saai" een woord voor iets anders. Wie zich niet gezien voelt, zegt vaak dat er niets te beleven valt. Wie ruzie vermijdt, voelt leegte in plaats van boosheid. Vraag je eerlijk af of je afwisseling mist of het gevoel belangrijk te zijn voor de ander. In het tweede geval helpen nieuwe activiteiten weinig, en een open gesprek des te meer.

Wanneer jullie hulp moeten zoeken

Saaiheid kan voorbijgaan, maar soms verbergt ze iets anders: onuitgesproken irritatie, het gevoel niet gezien te worden, of een afstand die er al langer is. Merk je dat kleine veranderingen niets bewegen en dat de stilte zwaar voelt, dan kan relatietherapie helpen. Dat betekent niet dat er iets kapot is. Het is een gesprek met iemand die van buiten naar jullie kijkt.

Wat je vandaag kunt doen

Kies één ding uit deze tekst en doe dat de komende drie dagen. Niet vijf, één. Vraag door, probeer een nieuwe route, zet je telefoon een uur uit. Saaiheid houdt zich het hardnekkigst staande als je op het perfecte moment wacht.

Willen jullie het zonder gedoe aanpakken, dan kunnen jullie Wij2 drie dagen gratis proberen, zonder betaalgegevens. Jullie hebben alleen een link nodig, ook in de browser.