Wij2

Langeafstandsrelatie statistieken: wat studies laten zien

Bijgewerkt:

Langeafstandsrelaties stranden volgens de beste studies die er zijn niet vaker dan andere relaties. In Duitsland woont van de mensen tussen 18 en 49 met een vaste relatie ruim een op de zes niet samen met de partner. Echt ver weg woont daarvan maar een klein deel. Hier staan de langeafstandsrelatie statistieken met bronnen, plus wat het onderzoek zegt over nabijheid op afstand en wat jullie daarmee kunnen.

Een opmerking vooraf: de meeste studies observeren stellen alleen. Ze laten zien wat samen voorkomt. Of het een het ander veroorzaakt, laten ze niet zien. Waar we een studie alleen in de samenvatting konden lezen, staat dat erbij. De cijfers over het aantal stellen zijn Duitse cijfers; de studies uit de VS en Canada hebben het over studenten daar.

Hoeveel stellen in Duitsland hebben een langeafstandsrelatie?

Een officieel cijfer bestaat niet. Het Duitse statistiekbureau Destatis telt in de Mikrozensus alleen stellen met een gezamenlijk huishouden. Letterlijk: "Partnerschaften ohne gemeinsamen Haushalt bleiben unberücksichtigt", in het Nederlands: partnerschappen zonder gezamenlijk huishouden blijven buiten beschouwing.

De beste bron is daarom het gezinspanel FReDA. Het Federaal Instituut voor Bevolkingsonderzoek (BiB) heeft in 2025 de gegevens van ruim 20.000 mensen tussen 18 en 49 jaar uit 2021 geanalyseerd. Het resultaat:

  • 12,6% van alle ondervraagden heeft een vaste relatie, maar woont niet samen met de partner. Dat is een op de acht mensen, alleenstaanden meegeteld.
  • Van degenen die een relatie hebben, woont 17,6% in twee woningen.
  • Onder de 18- tot 24-jarigen hebben meer mensen een relatie met twee woningen (28,9%) dan dat ze met de partner samenwonen (18,3%). Vanaf 25 draait dat om.
  • Van de getrouwden woont maar 1,5% apart.

Nu de kanttekening: apart wonen is niet hetzelfde als een langeafstandsrelatie. Van de stellen met twee woningen is 48,1% minder dan een half uur naar elkaar onderweg, 20,1% een half uur tot een uur, 14,4% een tot twee uur. Slechts 17,3% reist twee uur of langer. Reken je dat door, dan heeft ongeveer een op de vijftig mensen tussen 18 en 49 een relatie met twee uur reistijd of meer. Dat is onze eigen berekening uit de twee BiB-cijfers, geen opgave van het instituut.

Cijfers als "langeafstandsrelaties houden gemiddeld 4,5 maanden stand" kom je online vaak tegen. In een wetenschappelijke bron hebben we ze niet gevonden, daarom staan ze hier niet.

Waarom stellen apart wonen

Volgens het BiB zegt zo'n 62% van de stellen met twee woningen dat de omstandigheden hen ertoe dwingen. De meest genoemde reden is de baan (30,9%). Wie vrijwillig apart woont, zegt het vaakst dat hij er nog niet klaar voor is om samen te wonen (46,2%), of dat hij zijn onafhankelijkheid wil behouden (28,6%).

Bijna 60% wil binnen drie jaar zeker of waarschijnlijk gaan samenwonen. Voor de meesten is de afstand dus een fase met een doel. Wie bewust blijvend in twee woningen leeft, vindt er meer over in de tekst over de LAT-relatie.

Stranden langeafstandsrelaties vaker?

De twee studies die deze vraag het directst stellen, zeggen in de kern: nee.

Kelmer en collega's, 2013. Een team van de University of Denver ondervroeg een landelijk representatieve steekproef van 870 mensen twee keer. Wie een langeafstandsrelatie had, meldde aan het begin een hogere relatiekwaliteit, meer toewijding aan de relatie en voelde zich minder gevangen. Tot de tweede meting waren de stellen op afstand echter even vaak uit elkaar gegaan als stellen die dicht bij elkaar woonden. Percentages noemt de samenvatting niet; de volledige tekst konden we niet lezen.

Dargie en collega's, 2015. Een team van Queen's University in Canada ondervroeg 717 mensen in een langeafstandsrelatie en 425 in een relatie op dezelfde plek. Er waren weinig verschillen. Wat de relatiekwaliteit voorspelde, waren de personen en de relatie zelf, niet de afstand. De auteurs schrijven dat mensen in langeafstandsrelaties "niet in het nadeel" zijn. Ook hier hadden we alleen de samenvatting.

De Duitse gegevens zijn voorzichtiger. In het BiB-rapport zijn mensen met twee woningen iets minder tevreden met hun relatie: 8,21 van 10 punten tegenover 8,30 bij samenwonenden. Houdt men er rekening mee dat ze jonger zijn en minder vaak kinderen hebben, dan ligt het verschil bij ongeveer 0,35 punten. 31,5% heeft al serieus over uit elkaar gaan nagedacht, bij de samenwonenden is het 16,3%. Daarbij zijn deze relaties gemiddeld ook pas ongeveer drie jaar oud, die van de samenwonenden twaalf. Jonge relaties wankelen vaker, hoeveel kilometers er ook tussen zitten.

Interessant voor langeafstandsrelaties: het meest tevreden waren degenen die 15 tot 30 minuten naar elkaar onderweg zijn (8,3 punten), het minst tevreden degenen met meer dan vier uur reistijd (8,0). En de tevredenheid nam toe met het aantal ontmoetingen per week. Ook dit is een verband, geen bewijs.

Waarom stellen op afstand zich vaak dichter bij elkaar voelen

De bekendste studie hierover is van Crystal Jiang en Jeffrey Hancock (2013). 63 studentenstellen in de VS, van wie 30 in een langeafstandsrelatie, hielden een week lang elk gesprek met elkaar bij, samen ruim 3.000.

De stellen op afstand hadden minder contactmomenten per dag. Na elk afzonderlijk contact voelden ze zich echter iets dichterbij: 6,08 tegenover 5,80 punten op een schaal tot 7. Twee dingen verklaarden dat. Ze vertelden meer persoonlijks over zichzelf. En ze gingen ervan uit dat de ander meer persoonlijks vertelde dan hij in werkelijkheid deed. Het sterkst was het effect bij schrijven, zwakker aan de telefoon, het zwakst bij videobellen.

De grenzen: 63 stellen, een week, bijna allemaal door de studie gescheiden. Het verschil is klein.

Wat jullie hiermee kunnen: Zet af en toe iets persoonlijks in de kleine berichten tussendoor. "Ben thuis" is organisatie. "Ik was vandaag nerveus voor de afspraak, en toen ging het goed" is een stukje van jou.

Berichten of videobellen?

Een enquête onder 647 studenten van 18 tot 25 in Canada (Holtzman en collega's, 2021) vond: wie in een langeafstandsrelatie vaker en aandachtiger schreef, was tevredener met de relatie. Bij stellen op dezelfde plek zag je dat niet. Hoe vaak iemand videobelde, hing in geen van beide groepen samen met de tevredenheid.

Het onderzoeksteam waarschuwt zelf om hieruit te concluderen dat meer berichten sturen tevredener maakt. Het is een eenmalige enquête. Wat de data laten zien: aandachtig antwoorden op wat de ander schrijft, hoort bij langeafstandsrelaties bij de tevreden stellen.

Precies daarvoor is een vraag per dag bedoeld, zoals bij Wij2. Ieder antwoordt voor zich, per tekst of spraakbericht, wanneer het in de dag past, en ziet het antwoord van de ander pas daarna. Zo komt er elke dag iets persoonlijks in de chat, ook als er vandaag geen gesprek in zit.

Het kritieke moment: als de afstand eindigt

Laura Stafford en haar team volgden in de VS studentenstellen van wie de langeafstandsrelatie eindigde. Volgens de samenvatting uit 2006 verhuist ongeveer de helft uiteindelijk naar dezelfde plaats, de andere helft gaat eerder uit elkaar. Van de stellen die bij elkaar komen, gaat een derde binnen drie maanden uit elkaar. Wie uit elkaar ging, miste vaker dingen uit de langeafstandsrelatie.

Een tweede studie (Stafford en Merolla, 2007) vult aan: stellen op afstand idealiseerden de ander sterker. Lange pauzes tussen de bezoeken en sterke idealisering voorspelden dat de relatie na het samenkomen wankelde.

Beide onderzoeken zijn bijna 20 jaar oud, uit de VS, over studenten, en we kennen alleen hun samenvattingen. De richting is toch een goede aanwijzing.

Wat jullie hiermee kunnen:

  • Houd de tussenpozen tussen de bezoeken kort, als het enigszins kan.
  • Maak bij bezoeken ook het dagelijks leven mee: boodschappen doen, een moe avondje, een ruzie over de afwas. Dat beschermt tegen een beeld dat te mooi is.
  • Praat voor de verhuizing over wat jullie fijn vinden aan de afstand. Eigen avonden, eigen vrienden, eigen routines. Wat daarvan willen jullie houden? Meer daarover in de tips voor samenwonen.

Wat jullie vanavond kunnen doen

  • Vraag elkaar: "Wanneer wonen we op één plek, en wat zou daarvoor moeten gebeuren?" Een eerlijk "weet ik nog niet" is ook een antwoord.
  • Leg het volgende bezoek vast voordat deze avond voorbij is.
  • Stuur de ander morgen een bericht met een gevoel erin en geen tijdstip.
  • Antwoord op wat de ander schrijft met een wedervraag in plaats van met een duimpje.

Meer praktische ideeën voor het dagelijks leven op afstand staan in de langeafstandsrelatie tips.

Bronnen

Zoeken jullie voor de dagen tussen de bezoeken een klein vast moment, probeer dan Wij2 drie dagen gratis, zonder betaalgegevens. De partner komt via een link erbij, ook zonder app in de browser.

Lees verder