Wij2

LAT-relatie: stellen met twee woningen in Duitsland

Bijgewerkt:

Een LAT-relatie, van het Engelse "living apart together", betekent: jullie zijn een vast stel, maar hebben twee woningen. In Duitsland woont ongeveer een op de acht mensen tussen 18 en 49 jaar zo, en ruim een op de twintig vanaf 43. Voor jongeren is het meestal een fase voor het samenwonen, voor veel ouderen een bewuste keuze. Hier staat wat de cijfers laten zien en welke vragen jullie jezelf kunnen stellen als jullie zelf zo leven.

De cijfers komen uit twee grote Duitse enquêtes: het gezinspanel FReDA (2021, ruim 20.000 mensen van 18 tot 49, geanalyseerd door het Federaal Instituut voor Bevolkingsonderzoek, BiB) en de Deutscher Alterssurvey, de Duitse ouderenenquête (2023, 4.992 mensen vanaf 43, geanalyseerd door het Duitse Centrum voor Vraagstukken rond Ouder Worden, DZA). Beide tellen elk stel met aparte huishoudens, of er nu vijf minuten of vijf uur tussen zit. Beide observeren alleen. Ze laten verbanden zien, geen oorzaken. En het zijn Duitse gegevens: ze zeggen niets over Nederland of België.

Hoeveel stellen hebben een LAT-relatie in Duitsland?

Van de 18- tot 49-jarigen heeft 12,6% een vaste relatie en woont apart. Rekent men alleen degenen die een relatie hebben, dan is het 17,6%.

De leeftijd maakt een groot verschil:

  • 18 tot 24 jaar: 28,9% heeft een relatie met twee woningen, slechts 18,3% woont samen met de partner. In deze leeftijd is apart wonen dus gewoner dan samenwonen.
  • 25 tot 29 jaar: 15,6% woont apart, 52,0% samen.
  • 30 tot 39 jaar: 8,1% woont apart.
  • 40 tot 49 jaar: 6,6% woont apart.

Vanaf 43 daalt het aandeel verder. De Alterssurvey telt 10% bij de 43- tot 55-jarigen, 5% bij de 56- tot 65-jarigen, 4% bij de 66- tot 75-jarigen en 2% vanaf 76.

Twee details uit het BiB-rapport: van de getrouwden woont maar 1,5% apart. En stellen met twee woningen zijn gemiddeld ongeveer drie jaar samen, stellen met een gezamenlijke woning twaalf. Voor veel mensen is een LAT-relatie dus het begin.

Apart wonen betekent overigens zelden ver weg wonen. Voor 48,1% is de ander minder dan een half uur reizen, slechts 17,3% reist twee uur of meer. Voor de echte langeafstandsrelatie is er een aparte tekst: langeafstandsrelatie statistieken.

Waarom stellen apart wonen

In het BiB-rapport zegt zo'n 62% dat de omstandigheden hen ertoe dwingen. De meest genoemde redenen:

  • de baan (30,9%)
  • de woonsituatie (21,8%)
  • het geld (19,0%)

De overige zo'n 38% woont apart omdat een van beiden of allebei dat willen. De meest genoemde reden is hier dat men nog niet klaar is om samen te wonen (46,2%). Daarna komt de eigen onafhankelijkheid (28,6%). Onder 30 jaar zegt 53,9% van de vrijwilligen dat ze er nog niet klaar voor zijn. Vanaf 30 wordt onafhankelijkheid belangrijker (30,6%).

Zijn stellen met twee woningen gelukkiger?

Kort: iets minder gelukkig met de relatie, maar het verschil is klein.

Op een schaal van 0 tot 10 geven stellen met twee woningen hun relatie gemiddeld 8,21 punten, stellen met één woning 8,30. Houdt men er rekening mee dat wie apart woont jonger is en minder vaak kinderen heeft, dan groeit het verschil tot ongeveer 0,35 punten. Van de mensen die apart wonen heeft 31,5% serieus over uit elkaar gaan nagedacht, van degenen die samenwonen 16,3%.

Voor je hierdoor onzeker wordt: jonge relaties zijn over het algemeen wankeler, en stellen met twee woningen zijn gemiddeld negen jaar korter samen. De enquête laat zien wie hoe tevreden is. Ze laat niet zien dat de tweede woning ontevreden maakt.

Bij de tevredenheid met het leven in het algemeen zitten stellen met twee woningen ongeveer 0,7 punten boven alleenstaanden en ongeveer 0,3 punten onder samenwonenden. Het verschil met de samenwonenden verdwijnt bijna als je het huishoudinkomen meerekent. Wie alleen een woning betaalt, houdt meestal minder geld over, en dat drukt op de stemming.

Twee bevindingen die voor het dagelijks leven interessant zijn: het meest tevreden met de relatie waren degenen die 15 tot 30 minuten naar elkaar onderweg zijn (8,3 punten), het minst degenen met meer dan vier uur reistijd (8,0). En de tevredenheid nam toe met het aantal ontmoetingen per week.

Wie wil samenwonen?

Bijna 60% van de 18- tot 49-jarigen met twee woningen wil binnen drie jaar zeker of waarschijnlijk gaan samenwonen. Bij degenen die door de omstandigheden apart wonen is het 71,6%. Bij degenen die er zelf voor hebben gekozen 40,8%.

Vanaf 43 ziet het er anders uit. In de Alterssurvey wenst 55% van de mensen met twee woningen in elk geval een beetje een gezamenlijk huishouden. Tussen 43 en 65 is dat 62%. Vanaf 66 wil 80% liever niet of helemaal niet gaan samenwonen. Het aantal mensen is hier klein (218), de percentages zijn daarom grove richtwaarden.

Het beeld is vrij duidelijk: voor jongeren is de tweede woning meestal een wachtkamer. Voor ouderen is ze vaak het doel.

Wat jullie hiermee voor jezelf kunnen doen

De cijfers zeggen niets over wat voor jullie goed is. Ze laten wel zien waar stellen met twee woningen vaak onzeker over zijn: of het een fase is, hoe vaak je elkaar ziet en wie wat betaalt. Daar is een rustig gesprek de moeite waard, voordat een van jullie het met een verwijt aankaart.

Vragen die jullie jezelf vanavond kunnen stellen:

  • Is dit voor jou een fase of de vorm waarin je wilt leven?
  • Wat geeft je eigen woning je dat je niet kwijt wilt?
  • Hoe vaak per week willen we elkaar zien, zodat het voor ons allebei goed voelt?
  • Wie reist meestal naar wie, en vind je dat prima?
  • Wat zou er moeten gebeuren om samenwonen voor jou een ja te maken?
  • Hoe verdelen we de kosten van twee woningen?

Liggen jullie antwoorden ver uit elkaar, dan is dat geen ramp. Het is informatie die jullie beter nu hebben dan over drie jaar. Merken jullie dat jullie bij het onderwerp samenwonen steeds vastlopen, dan kan relatietherapie helpen om het gesprek te ordenen.

Als de een wil samenwonen en de ander niet

De BiB-cijfers laten zien hoe verschillend de redenen zijn: wie door de baan apart woont, wil meestal gaan samenwonen. Wie vrijwillig apart woont, wil dat maar in vier van de tien gevallen. In één stel kunnen beide redenen tegelijk zitten. De een wacht op de verhuizing, de ander geniet van de eigen woning en heeft dat nooit gezegd.

Dat blijkt vaak uit kleinigheden. De een vraagt steeds naar woonadvertenties, de ander verandert van onderwerp. De een laat zijn tandenborstel staan, de ander ruimt hem op. Zulke signalen zijn makkelijker te lezen als jullie één keer open zeggen waar jullie staan.

Het helpt om de vraag op te splitsen. "Wil je met me samenwonen?" is groot en kan alleen met ja of nee worden beantwoord. Kleinere vragen brengen meer: wat zou je missen aan je woning? Waar maak je je zorgen over als je aan een gezamenlijk dagelijks leven denkt? Wat zou een stap daartussen zijn, bijvoorbeeld twee vaste nachten per week bij de ander? Vaak zit het probleem bij iets concreets waar je over kunt praten: te weinig ruimte, een woon-werkreis, de angst je eigen rust kwijt te raken.

Plannen jullie de stap, dan helpen de tips voor samenwonen. Willen jullie blijvend apart wonen, dan zijn vaste rituelen voor koppels de moeite waard, zodat nabijheid niet van het toeval afhangt.

Nabijheid tussen twee woningen

Stellen met twee woningen missen vooral de kleine momenten: het gesprek tijdens het tandenpoetsen, de opmerking over het nieuws van de dag. Een vraag per dag vervangt dat niet, maar haalt er een stuk van terug. Bij Wij2 krijgen jullie elke dag dezelfde vraag, ieder antwoordt in zijn eigen woning wanneer het uitkomt, en daarna zien jullie allebei de antwoorden en praten jullie erover.

Bronnen

Zoeken jullie een kleine dagelijkse gewoonte voor twee woningen, dan kunnen jullie Wij2 drie dagen gratis proberen, zonder betaalgegevens. De een installeert de app, de ander komt via een link erbij, ook in de browser.

Lees verder