Wij2

Wat maakt een goede relatie? Wat studies laten zien

Bijgewerkt:

Wat een goede relatie maakt, zie je in het onderzoek vooral in kleine momenten: hoe jullie reageren als de ander iets moois vertelt, of jullie merken wat hij voor jullie doet, of jullie af en toe iets nieuws samen doen en of jullie doorvragen. Hieronder staan zeven bevindingen uit studies, telkens met cijfers, bron en iets wat jullie vanavond kunnen proberen.

Eerst een woord over het soort studies, omdat het voor elke uitspraak telt. Een experiment verdeelt stellen willekeurig over groepen en verandert iets. Alleen zo is te laten zien dat A tot B leidt. Een observatie of enquête laat zien dat A en B samen voorkomen. Of A de oorzaak is, blijft open. De meeste bevindingen hieronder zijn observaties, en zo zijn ze ook geformuleerd.

1. Hoe jullie reageren op goed nieuws

Shelly Gable en haar team onderzochten in 2004 wat er gebeurt als mensen iets goeds vertellen. In een dagboekstudie met 154 studenten vertelden de deelnemers op 70,8% van de dagen aan iemand over hun mooiste ervaring. Op die dagen ging het beter met hen dan op dagen dat ze het voor zich hielden.

Daarna keken ze naar stellen: 59 ongehuwde stellen en 89 echtparen die gemiddeld al tien jaar getrouwd waren. Wie zei dat de partner enthousiast en geïnteresseerd op goed nieuws reageert, was tevredener met de relatie en voelde zich dichterbij. Verrassend: ook een vriendelijk maar lauw "leuk voor je" ging samen met slechtere scores.

Soort studie: observatie en dagboek, geen oorzaak aangetoond.

Vanavond: Vertelt de ander iets goeds, stel er dan twee vragen over voordat je zelf iets zegt. "Hoe heb je het gehoord? Wat dacht je als eerste?"

2. Dankbaarheid opmerken

Sara Algoe, Shelly Gable en Natalya Maisel vroegen in 2010 67 samenwonende stellen om 14 avonden lang op te schrijven hoe hun dag samen was geweest. Op 39,5% van de dagen meldden de deelnemers dat de partner iets attents voor hen had gedaan. Wie op een dag dankbaarheid voor de partner voelde, was de dag erna tevredener met de relatie. Bij mannen was het effect duidelijk, bij vrouwen net aan. Het gevoel de ander iets verschuldigd te zijn, had dit effect niet.

Een tweede studie (Gordon en collega's, 2012) ondervroeg studenten en vroeg negen maanden later na. Wie de partner aan het begin meer waardeerde, was met grotere kans negen maanden later nog samen met de partner. Dat berust wel op 51 mensen die aan de nameting meededen.

Soort studie: dagboek en enquête met nameting, verbanden.

Vanavond: Zeg de ander één concreet ding dat hij vandaag of deze week voor jullie heeft gedaan, en wat het voor jullie betekende. Meer over hoe jullie waardering tonen staat bij de liefdestalen.

3. Samen iets nieuws beleven

Hier zijn echte experimenten. Arthur Aron en collega's haalden in 2000 stellen naar het lab en verdeelden ze willekeurig. De ene groep kreeg een nieuwe, licht gekke opdracht: met klittenband aan pols en enkel aan elkaar vastgebonden moesten de stellen op handen en knieën over een mat kruipen, over een hindernis klimmen en daarbij een kussen vervoeren, zonder handen, armen of tanden. Met een tijdslimiet, want er was een prijs te winnen. De andere groep rolde langzaam een bal heen en weer. Elke opdracht duurde zeven minuten.

Daarna beoordeelden de stellen met de nieuwe opdracht hun relatie beter. In een studie met 63 echtparen ook beter dan stellen die helemaal geen opdracht hadden. Het resultaat kwam in meerdere rondes terug. Er is wel direct daarna gemeten, niet weken later.

Een ouder veldexperiment (Reissman, Aron en Bergen, 1993) liet 53 echtparen tien weken lang elke week anderhalf uur iets ondernemen. Stellen met spannende activiteiten (concerten, wandelen, dansen, skiën) waren daarna tevredener dan stellen met alleen aangename (vrienden bezoeken, bioscoop, uit eten). Ten opzichte van stellen zonder bijzondere activiteiten was het verschil niet duidelijk.

Soort studie: experimenten met willekeurige toewijzing.

Vanavond: Doe tien minuten lang iets wat jullie nog nooit samen hebben gedaan en wat een beetje inzet vraagt. Een recept zonder handleiding, een puzzel tegen de klok, een route door een wijk die jullie niet kennen. Is het thuis saai geworden, dan vinden jullie meer ideeën bij saaie relatie.

4. Samen lachen

Laura Kurtz en Sara Algoe filmden in 2015 71 stellen terwijl ze ongeveer vier minuten vertelden hoe ze elkaar hadden leren kennen. Gemiddeld lachten de stellen daarbij 3,55 keer samen, elke keer ongeveer anderhalve seconde. Stellen die langer samen lachten, beoordeelden hun relatie over het geheel beter en voelden zich dichter bij elkaar en meer gesteund. Met losse waarden als tevredenheid of passie hing samen lachen op zichzelf niet samen.

De auteurs schrijven zelf: het kan evengoed zijn dat stellen die zich dicht bij elkaar voelen, gewoon vaker samen lachen.

Soort studie: observatie.

Vanavond: Vertel elkaar hoe jullie elkaar hebben leren kennen, ieder in zijn eigen versie. Precies deze opdracht zat in de studie, en meestal zijn er op minstens één punt twee heel verschillende herinneringen.

5. Doorvragen

Karen Huang en collega's lieten in 2017 vreemden 15 minuten online chatten. Sommigen kregen de opdracht veel vragen te stellen, anderen weinig. Wie sprak met iemand die veel vragen stelde, mocht hem daarna meer: 5,79 tegenover 5,31 punten op een schaal tot 7. In data van speeddates kregen mensen die meer vervolgvragen stelden vaker een ja voor een tweede date. De deelnemers zelf verwachtten niet dat vragen stellen sympathieker maakt.

Dit is onderzoek met vreemden, niet met stellen. De kern past wel bij elke relatie: een wedervraag laat zien dat je hebt geluisterd.

Soort studie: experiment (chat) en observatie (speeddate).

Vanavond: Vertelt de ander iets, stel dan een vervolgvraag voordat je zelf iets vertelt. "En toen?" is vaak genoeg.

6. Dieper praten dan gewoonlijk

Michael Kardas, Amit Kumar en Nicholas Epley lieten in 2022 in een reeks experimenten vreemden praten over oppervlakkige of diepe onderwerpen. De mensen verwachtten dat diepe gesprekken onaangenamer zouden zijn dan ze werkelijk waren, en voelden zich daarna meer verbonden dan gedacht. Bij gesprekken met partners, vrienden of familie schatten ze de uitkomst beter in.

Voor stellen betekent dat: de drempel is bij jullie lager dan tussen vreemden. Jullie weten eerder dat de ander luistert. Van deze studie kennen we alleen de samenvatting, daarom noemen we geen cijfers.

Vanavond: Wissel een alledaagse vraag in voor een diepere. In plaats van "Hoe was het werk?" bijvoorbeeld "Waarover heb je dit jaar van mening veranderd?" Meer daarvan staat bij de vragen voor een diep gesprek.

7. Uitgeslapen ruziemaken

Amie Gordon en Serena Chen publiceerden in 2014 twee studies. In de eerste hielden 78 mensen in een relatie 14 dagen lang een dagboek bij. Na slechte nachten meldden ze meer ruzie, ook als je rekening hield met de ruzie van de dag ervoor. In de tweede voerden 71 stellen in het lab een ruziegesprek. Het best losten de stellen het conflict op als allebei goed hadden geslapen. Al één vermoeide partner was genoeg om het slechter te laten gaan.

Soort studie: dagboek en observatie, jonge deelnemers, kleine effecten.

Vanavond: Heeft een van jullie slecht geslapen, schuif het lastige onderwerp dan door naar morgen. Zeg het open: "Ik ben vandaag te moe voor dit gesprek, morgenavond?"

Wat deze bevindingen gemeen hebben

Bijna alles hierboven gebeurt in een paar minuten: een reactie op goed nieuws, een dankjewel, een wedervraag, een verhaal waar jullie om lachen. Geen enkele studie zegt dat één avond een relatie redt. Maar veel studies laten zien dat zulke kleine momenten vaker voorkomen bij stellen die het goed hebben.

Een manier om ze regelmatig in het dagelijks leven te brengen is een vraag per dag. Bij Wij2 antwoordt ieder voor zich, het antwoord van de ander zien jullie pas daarna, en dan praten jullie eronder verder. Dat is een goed moment voor een enthousiaste reactie of een wedervraag. Getest heeft niemand deze vorm echter. En is de telefoon zelf een van jullie problemen: wat studies over phubbing laten zien, staat in een eigen tekst.

Bronnen

Zoeken jullie een klein vast moment voor zulke ogenblikken, probeer dan Wij2 drie dagen gratis, zonder betaalgegevens.

Lees verder